Market programı ile stok kontrolü, markete giren ve çıkan her ürünün kayda geçmesi ve programdaki miktarın raftaki gerçek miktarla düzenli olarak karşılaştırılmasıdır. Program bu süreci üç noktada üstlenir: girişleri alış faturasıyla, çıkışları satış ve fire kayıtlarıyla tutar; sayım yaptığınızda da aradaki farkı gösterir.
Stok takibinin işletme için neden önemli olduğunu stok takibinin önemi yazısında ele aldık. Bu yazı uygulamaya odaklanıyor: markette stok kontrol sürecini hangi sırayla kuracağınızı, her adımda programda neyi kullanacağınızı ve sayım farklarının izini nasıl süreceğinizi anlatıyor.
Stok kontrol döngüsü 6 aşamadan oluşur
- Mal kabul: Gelen ürün stoğa eklenir.
- Satış ve iade: Satılan ürün stoktan düşer, iade edilen geri döner.
- Fire ve kayıp: Bozulan, kırılan, tarihi geçen ürün kayda geçer.
- Kritik stok: Azalan ürün tükenmeden fark edilir.
- Sayım: Raftaki gerçek miktar programla karşılaştırılır.
- Fark analizi: Eksik ya da fazla çıkan ürünün nedeni bulunur.
Bu aşamalardan biri aksarsa sayım günü fark kaçınılmazdır. Aşağıda her birini BenimPOS'taki karşılığıyla açıyoruz.
1. Mal kabul: stok girişini alış faturasıyla yapın
Toptancıdan gelen malı ürün kartlarına tek tek eklemek yerine alış faturası olarak girmek en sağlıklı yoldur. Tek işlemle ürünlerin stoğu artar, alış fiyatları güncellenir ve fatura tutarı seçtiğiniz ödeme tipine göre firmanın hesabına işlenir. Açık hesap seçerseniz tutar tedarikçiye borç olarak yazılır.
Alış fiyatının nasıl güncelleneceğini bir ayar belirler: "Alış fiyatını son faturaya göre güncelle" açıksa ürünün alış fiyatı son faturadaki fiyat olur, kapalıysa eski fiyatla ortalaması alınır. Zamların sık geldiği dönemlerde bu ayarı bilinçli seçmek kâr raporlarınızın doğruluğunu doğrudan etkiler. Tedarikçiye mal iade ederken de aynı ekrandan iade faturası kesilir ve stok düşer.

Adımların tamamı alış faturası oluşturma rehberinde. Alış faturaları ve firma takibi lisanslı paketlerde yer alır.
2. Satış ve iade: stok kendiliğinden düşer
Barkodla yapılan her satış stoğu otomatik düşürür; iade alınan ürün de stoğa geri eklenir. Bu aşamada dikkat edilecek iki nokta var:
- Muhtelif satış stok düşmez. Ürünü yalnızca tutarını yazarak satarsanız stok değişmez. Sık sattığınız ürünlere mutlaka kart açın.
- Eksi stok bir uyarıdır. "Stok bitince satış yapma" ayarı açıksa stoğu biten ürün satış ekranında uyarı verir ve sepete eklenmez. Kapalıysa stok eksiye düşerek satılır. Eksiye düşen ürün, giriş kaydının unutulduğunu gösteren bir işarettir.
3. Fire, bozulma ve kayıp: düşüşün nedenini yazın
Kırılan şişe, bozulan sebze, tarihi geçen süt de stoktan çıkar ama satış değildir. Bunları ürün kartındaki stoktan düş işlemiyle kaydedin. Kaç adet düşüleceğini ve nedenini yazarsınız; "Kasaya yansısın mı?" seçimiyle düşüşün satış olarak mı, yoksa ciroya yansımayan etkisiz bir hareket olarak mı kaydedileceğine karar verirsiniz.
Fireyi düzenli kaydetmeyen markette sayım günü çıkan eksiğin ne kadarının fire, ne kadarının kayıp olduğu anlaşılamaz. Haftada bir, son kullanma tarihi geçen ürünleri toplayıp topluca düşmek iyi bir alışkanlıktır. Kayıpları azaltmaya yönelik öneriler için kayıpları önlemek ve zayiatı azaltmak yazısına bakabilirsiniz.
4. Kritik stok: ürün tükenmeden fark edin
Her ürün kartına bir kritik stok miktarı girebilirsiniz. Stok bu sınırın altına indiğinde ürün, Ürünler sayfasındaki kritik stok filtresinde listelenir. Web panelindeki e-posta tercihlerinden kritik stoğa düşen ve stoğu biten ürünler için her gün e-posta da alabilirsiniz.
Ürünler sayfası stok kontrolünün masa başı tarafıdır. Sipariş öncesinde şu filtrelere bakmak birkaç dakika sürer:
| Filtre | Ne işe yarar? |
|---|---|
| Kritik stok | Sipariş listesinin temelini oluşturur |
| Stokta yok | Rafta boşluk bırakan ürünleri gösterir |
| Durağan | Belirli süredir satılmayan, parayı rafta bağlayan ürünler |
| Fiyatsız | Fiyatı girilmemiş, kasada sorun çıkaracak kartlar |

Özet döküm düğmesi ise toplam ürün sayısını, toplam stoğu, stok maliyetini ve satış tutarını verir; rafta ne kadar para durduğunu buradan görürsünüz. Kritik stok ve durağan ürün listeleri lisanslı paketlerde açılır. Ayrıntılar stok girişi ve kritik stok rehberinde.
5. Sayım: gerçeği programla karşılaştırın
En dikkatli markette bile zamanla fark oluşur. Stok sayımı, raftaki gerçek miktarı programdakiyle karşılaştırır ve sayımı bitirdiğinizde sistem stoğunu saydığınız miktara eşitler. Sayımın süre sınırı yoktur; günlerce sürebilir, isterseniz reyon reyon ilerleyebilirsiniz.
- Nerede yapılır? Web panelinden ya da mobil uygulamadan. Mobilde telefon kamerası barkod okuyucu gibi çalışır, el terminaline gerek kalmaz. Masaüstü uygulamada sayım ekranı yoktur; sayım bitince stoklar masaüstüne eşitlenir.
- Nasıl girilir? Barkodu okutup saydığınız miktarı yazarsınız. Hızlı giriş için barkoddan sonra yıldızla miktar eklenebilir. Sayımı Excel şablonuyla da yükleyebilirsiniz.
- Bitirirken neye dikkat edilir? Eksik çıkan ürünlerin hangi fiyattan düşüleceğini ve satış türünü seçersiniz. Etkisiz seçerseniz eksikler kasaya ve kazanca yansımaz. "Sayılmayan ürünlerin stoğunu sıfırla" seçeneğini yalnızca o grubun tamamını saydığınızdan eminseniz kullanın.

Bitirilen sayım geri alınamaz ve üzerinde değişiklik yapılamaz. Yanlış başlattığınız sayımı bitirmeden iptal edebilirsiniz. Adım adım anlatım: stok sayımı nasıl yapılır?
6. Fark analizi: eksik nereden çıktı?
Sayımda fark çıkması tek başına bir şey söylemez; asıl iş nedenini bulmaktır. Stok hareket raporu bir ürünün stoğunu artıran ve azaltan tüm işlemleri (satış, iade, alış faturası, elle ekleme ve düşme, sayım, transfer) tarih sırasıyla ve kalan stokla birlikte gösterir. Tek bir ürüne hızlıca bakmak için ürün kartındaki son 100 işlem listesi de yeterlidir.
| Olası neden | Nereden anlaşılır? |
|---|---|
| Alış faturası girilmemiş | Stok hareketinde beklenen giriş yok |
| Benzer ürün yanlış okutulmuş | Biri eksik, diğeri aynı miktarda fazla |
| Koli ile adet karışmış | Paket ürünü ve tekli ürün ters yönde fark verir |
| Fire kaydedilmemiş | Bozulabilir ürünlerde düzenli eksik |
| Kasada fişten ürün silinmiş | Personel hareket raporu |
Koli ve adet karışıklığına karşı paket ürünü tekli ürüne çarpanla bağlayan alt ürün tanımı kullanılabilir. Raporun nasıl alınacağı stok hareket raporu rehberinde anlatılıyor.
Şubeli marketlerde stok kontrolü
Birden fazla şubeniz ya da ayrı bir deponuz varsa, ürünleri şubeler arasında transferle taşırsınız. Transfer edilen ürünler gönderen şubenin stoğundan düşer, alıcı şubeye alış faturası olarak eklenir; alıcıda ürün kartı yoksa otomatik oluşur. Böylece depodan mağazaya giden mal kayıt dışında kalmaz. Ayrıntılar şube yönetimi sayfasında.
Haftalık ve aylık stok kontrol takvimi
| Sıklık | Yapılacak iş |
|---|---|
| Her mal kabulde | Alış faturasını aynı gün girin |
| Her gün | Kritik stok listesine bakın |
| Her hafta | Fireleri düşün, bozulabilir ürün reyonunu sayın |
| Her ay | Durağan ürünleri inceleyin, çok satan grupları sayın |
| Dönem sonunda | Tüm mağazayı sayın, farkları raporlayın |
Kısmi sayımlar tam sayımın yükünü hafifletir; sık fark veren reyonları daha sık saymak da kayıpların kaynağını erken gösterir. BenimPOS'taki stok araçlarının tamamı stok yönetimi sayfasında.
Sıkça Sorulan Sorular
Stok sayımını masaüstü uygulamadan yapabilir miyim?
Hayır. Sayım web panelinden ya da mobil uygulamadan yapılır. Sayım bittiğinde güncel stoklar masaüstü uygulamaya eşitlenir.
Sayımda eksik çıkan ürünler ciromu etkiler mi?
Sayımı bitirirken satış türünü etkisiz seçerseniz eksikler kasaya ve kazanca yansımaz. Nakit ya da POS seçerseniz raporlara yansır.
Stok neden eksiye düşüyor?
Genellikle ürün satılmış ama girişi yapılmamıştır. Alış faturası girilmeden satılan ürünler eksiye düşer. Bunu önlemek için "stok bitince satış yapma" ayarını açabilir ya da eksi stoklu ürünlerin girişini kontrol edebilirsiniz.
Stok kontrolü için el terminali almam gerekir mi?
Gerekmez. BenimPOS mobil uygulamasında telefon kamerası barkod okur; sayımı reyonda telefonla yapabilirsiniz.
Stok kontrol sürecini kendi ürünlerinizle kurmak için ücretsiz hesabınızı açın; ilk ay sayım, alış faturası ve stok raporları dahil tüm özellikler açık. Sistemi sıfırdan kuruyorsanız barkod sistemine geçiş planı ilk sayım adımını da içeriyor.